Nieleczona grzybica skóry - jak wygląda i czym grozi

Jak wygląda nieleczona grzybica skóry

Wielu pacjentów szuka w sieci zdjęć nieleczonej grzybicy skóry, żeby porównać je z własnymi zmianami. Obraz zależy od okolicy ciała i od tego, jak długo trwa zakażenie. Na skórze gładkiej klasyczna, zaniedbana zmiana wygląda jak obrączka lub kilka zlewających się pierścieni: brzeg jest czerwony, uniesiony i łuszczący się, a środek bledszy i jakby wygojony. Ognisko powoli się powiększa i z czasem zajmuje coraz większy obszar, bo grzyb szerzy się od środka na zewnątrz.

W innych lokalizacjach wygląd jest odmienny. Na stopach dominuje maceracja, czyli biaława, rozmiękczona i pękająca skóra między palcami, złuszczanie podeszwy, a w postaci przewlekłej sucha, zgrubiała skóra obejmująca całą podeszwę i boki stopy niczym skarpeta. W pachwinach widać dobrze odgraniczoną, czerwonobrązową plamę z aktywnym brzegiem, która szerzy się na uda i nasila w upale. Im dłużej grzybica pozostaje nieleczona, tym więcej pojawia się ognisk, a skóra staje się przewlekle sucha i pogrubiała. Gdy zakażenie dojdzie do paznokci, płytki żółkną, grubieją i zaczynają się kruszyć.

Co dzieje się, gdy grzybicy nie leczymy

Grzyby skórne, głównie dermatofity z rodzaju Trichophyton, żywią się keratyną naskórka, włosów i paznokci. Dopóki mają pożywkę i wilgotne, ciepłe środowisko, namnażają się dalej. To dlatego pojedyncze, drobne ognisko z tygodnia na tydzień się powiększa i przenosi na kolejne miejsca, zwłaszcza tam, gdzie skóra się poci lub styka: między palcami, w pachwinach, pod piersiami, na pośladkach. Częstą drogą jest przenoszenie zakażenia własnymi rękami, na przykład z zajętej stopy na pachwinę podczas ubierania się.

Nieleczona grzybica staje się też coraz bardziej zaraźliwa dla otoczenia. Złuszczające się fragmenty naskórka z grzybem osiadają na ręcznikach, pościeli, dywanie w łazience i w obuwiu, skąd zakażają domowników. Dłuższy przebieg oznacza więc nie tylko trudniejsze leczenie u samego chorego, ale i realne ryzyko, że zakażą się kolejne osoby w domu.

Powikłania nieleczonej grzybicy skóry

Odkładanie leczenia to nie tylko kwestia estetyki. Zaniedbana grzybica prowadzi do kilku konkretnych następstw.

Osobnym problemem jest smarowanie podejrzanego ogniska maścią ze sterydem, po którą wiele osób sięga, bo doraźnie zmniejsza świąd i zaczerwienienie. Steryd nie zwalcza grzyba, za to osłabia miejscową odpowiedź skóry, przez co zakażenie rozprzestrzenia się szybciej i traci typowy wygląd. Taka zmieniona grzybica jest trudniejsza do rozpoznania i leczenia.

Dlaczego grzybica skóry nie przechodzi sama

Zdarza się, że objawy chwilowo słabną, na przykład zimą, gdy skóra mniej się poci. To jednak nie jest wyleczenie, a jedynie mniejsza aktywność grzyba, który pozostaje w naskórku i wraca przy sprzyjających warunkach. Aby zakażenie ustąpiło na dobre, trzeba wyeliminować grzyba preparatem przeciwgrzybiczym i utrzymać leczenie odpowiednio długo. Najczęstszy błąd to odstawienie kremu w dniu, w którym skóra wygląda ładnie, mimo że grzyb jeszcze się w niej utrzymuje. Efektem jest szybki nawrót, który bywa mylnie odbierany jako świeże zakażenie.

Leczenie - kiedy wystarczy krem, a kiedy potrzebna recepta

Świeże, pojedyncze ognisko na skórze gładkiej czy międzypalcową grzybicę stóp zwykle udaje się opanować preparatem miejscowym dostępnym bez recepty. W aptece kupisz kremy z terbinafiną, klotrimazolem lub mikonazolem. Preparat nakłada się na czystą i osuszoną skórę, obejmując margines około 2 cm poza widoczny brzeg zmiany, i stosuje przez 2 do 4 tygodni, kontynuując jeszcze kilka dni po ustąpieniu objawów.

Gdy grzybica jest już zaniedbana, lekarz może zalecić doustny lek przeciwgrzybiczy, który działa od wewnątrz i dociera do skóry z krwią. Takie leki są w Polsce wydawane wyłącznie na receptę.

• Zmiany są rozległe, liczne lub w kilku okolicach ciała
• Grzybica obejmuje paznokcie albo owłosioną skórę głowy
• Leczenie kremem prowadzone prawidłowo nie przyniosło poprawy
• Grzybica nawraca albo towarzyszy jej cukrzyca lub obniżona odporność

Schematy poglądowe z Charakterystyk Produktów Leczniczych. Dawkę i czas leczenia lekarz dobiera indywidualnie, biorąc pod uwagę wiek, wydolność wątroby oraz pozostałe przyjmowane leki.

Azole i terbinafina mogą wpływać na wątrobę i wchodzą w interakcje z wieloma lekami, dlatego w wywiadzie trzeba wymienić wszystkie przyjmowane preparaty oraz zgłosić ciążę, jej planowanie lub karmienie piersią. Więcej o samych zakażeniach skóry i ich postaciach piszemy na stronie o grzybicy skóry.

Nie stawiaj rozpoznania po zdjęciu

Porównywanie własnej zmiany ze zdjęciami w internecie ma jedną poważną wadę: grzybicę skóry łatwo pomylić z wypryskiem, łuszczycą, łupieżem różowym czy wyprzeniem, a wszystkie one wyglądają podobnie i część z nich leczy się zupełnie inaczej. Dlatego przy wątpliwościach, przed planowanym leczeniem doustnym oraz przy zmianach paznokciowych lekarz zleca badanie mikologiczne, czyli ocenę zeskrobin skóry lub fragmentów paznokcia pod mikroskopem, a w razie potrzeby hodowlę wskazującą gatunek grzyba. To badanie pozwala nie leczyć w ciemno i dobrać właściwy preparat.

Najczęstsze pytania