Leki na grzybicę paznokci - co działa i co jest na receptę

Dwie drogi leczenia: od zewnątrz i od środka

Paznokieć to zbita warstwa keratyny, przez którą trudno przeniknąć. Preparat nałożony na płytkę dociera tylko do jej powierzchownych warstw, a grzyb siedzi zwykle głębiej, pod paznokciem i w jego nasadzie. Dlatego skuteczność leczenia miejscowego jest wyraźnie niższa niż doustnego i zależy od tego, jak duża część paznokcia jest zajęta.

Leki doustne krążą z krwią, docierają do macierzy paznokcia i wbudowują się w rosnącą płytkę. Dzięki temu nowy paznokieć odrasta już wolny od grzyba. Kosztem jest obciążenie wątroby i możliwe interakcje z innymi lekami, i właśnie z tego powodu tabletki wydaje się wyłącznie na receptę.

Leki doustne na receptę

W grzybicy paznokci wywołanej dermatofitami, a to zdecydowana większość zakażeń, podstawą jest terbinafina. Alternatywą pozostają azole, przede wszystkim itrakonazol. Poniżej typowe schematy z Charakterystyk Produktów Leczniczych.

Terbinafina

Należy do alliloamin i działa zabójczo na dermatofity, dlatego przy klasycznej onychomikozie stóp uznaje się ją za lek pierwszego wyboru. Dobrze gromadzi się w płytce i utrzymuje w niej jeszcze przez tygodnie po zakończeniu kuracji. Najczęstsze działania niepożądane to dolegliwości żołądkowe, bóle głowy, wysypka oraz charakterystyczne zaburzenia smaku, które zwykle cofają się po odstawieniu leku. Rzadko dochodzi do uszkodzenia wątroby, co uzasadnia kontrolę prób wątrobowych.

Itrakonazol

Azol o szerokim spektrum, obejmujący także drożdżaki i część pleśni. Kapsułki trzeba przyjmować bezpośrednio po pełnym posiłku, bo inaczej wchłaniają się słabo i leczenie po prostu nie zadziała. Itrakonazol silnie hamuje enzym CYP3A4, przez co podnosi stężenie wielu innych leków, między innymi niektórych statyn, leków nasennych i przeciwarytmicznych. Nie stosuje się go u osób z niewydolnością serca w wywiadzie. Szczegółowe dawkowanie i przeciwwskazania opisujemy na stronie itrakonazolu.

Flukonazol

Wygodny, bo przyjmowany raz w tygodniu, i zwykle dobrze tolerowany. W grzybicy paznokci bywa wyborem drugiej linii: gdy pacjent nie toleruje terbinafiny, ma przeciwwskazania do itrakonazolu albo zakażenie wywołały drożdżaki. Leczenie trwa aż do odrostu zdrowej płytki, więc bywa najdłuższe ze wszystkich. Więcej znajdziesz na stronie flukonazolu, a porównanie obu azoli w artykule flukonazol czy itrakonazol.

Leki bez recepty: lakiery i preparaty miejscowe

W aptece bez recepty dostaniesz przede wszystkim lakiery lecznicze z amorolfiną, a także zestawy zmiękczające chorą płytkę (na przykład z mocznikiem) i preparaty do odkażania obuwia.

• Amorolfina: lakier 5 procent nakładany na opiłowany paznokieć raz lub dwa razy w tygodniu, przez 6 miesięcy przy paznokciach rąk i 9 do 12 miesięcy przy paznokciach stóp.
• Cyklopiroks: lakier stosowany zależnie od preparatu, zwykle codziennie lub kilka razy w tygodniu, również przez wiele miesięcy.
• Preparaty zmiękczające i opiłowywanie: nie leczą samodzielnie, ale usuwają zakażone masy i pozwalają lekowi dotrzeć głębiej.

Leczenie miejscowe rozważa się, gdy grzybica obejmuje mniej niż połowę płytki, nie sięga jej nasady i dotyczy niewielu paznokci. Warunkiem powodzenia jest regularność przez wiele miesięcy oraz systematyczne skracanie i ścienianie paznokcia. Jeśli po kilku miesiącach zmiana się powiększa zamiast cofać, to sygnał, że potrzebne jest leczenie doustne.

Jak lekarz dobiera lek

Wybór leku na grzybicę paznokci to nie loteria, tylko kilka konkretnych pytań, na które odpowiadasz w wywiadzie medycznym.

• Jaki grzyb wywołał zakażenie: dermatofity, drożdżaki i pleśnie różnie reagują na leki, dlatego przed długą kuracją doustną lekarz często zleca badanie mykologiczne.
• Jak rozległe są zmiany: zajęcie nasady paznokcia albo kilku płytek praktycznie przesądza o leczeniu doustnym.
• Jakie leki przyjmujesz na stałe: to kluczowe przy azolach, które wchodzą w liczne interakcje.
• Stan wątroby i choroby towarzyszące: niewydolność serca wyklucza itrakonazol, a choroby wątroby wymagają ostrożności przy każdym leku doustnym.
• Ciąża i karmienie piersią: doustnego leczenia grzybicy paznokci w ciąży się nie zaczyna, bo choroba nie zagraża zdrowiu, a kurację można spokojnie odłożyć.

Bezpieczeństwo i badania kontrolne

Kuracja doustna trwa tygodniami, więc bezpieczeństwo ma tu realne znaczenie. Przy dłuższym leczeniu lekarz zwykle zleca próby wątrobowe przed rozpoczęciem i w trakcie kuracji. Na czas leczenia lepiej odstawić alkohol, bo obciąża wątrobę tak samo jak lek. Objawy, które wymagają pilnego kontaktu z lekarzem, to zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz, jasny stolec, uporczywe nudności, silny ból brzucha, a przy itrakonazolu również narastająca duszność i obrzęki nóg.

Ile kosztują leki na grzybicę paznokci

Sam lek kupujesz w aptece i płacisz za niego osobno. Opakowanie leku doustnego kosztuje zwykle kilkadziesiąt złotych, a przy kilkumiesięcznej kuracji koszt rośnie proporcjonalnie do liczby opakowań. Lakier leczniczy wystarcza zwykle na wiele tygodni stosowania. Konsultacja lekarska online z możliwością wystawienia e-recepty to 59 zł i nie obejmuje ceny leku. Pełne zestawienie znajdziesz w cenniku.

Jak uzyskać receptę na lek przeciwgrzybiczy online

• Wypełniasz formularz medyczny: objawy, czas trwania, choroby i przyjmowane leki
• Opłacasz konsultację, 59 zł
• Lekarz ocenia wniosek i, jeśli nie ma przeciwwskazań, wystawia e-receptę
• Kod recepty dostajesz na e-mail i realizujesz go w dowolnej aptece
• Jeśli lekarz odmówi wystawienia recepty, otrzymujesz pełny zwrot opłaty

Najczęstsze pytania