Flukonazol - na co pomaga i co to za lek

Co to za lek

Flukonazol należy do triazoli, czyli podgrupy azoli przeciwgrzybiczych. Blokuje enzym, którego grzyb potrzebuje do produkcji ergosterolu, a bez ergosterolu jego błona komórkowa przestaje działać poprawnie i komórka ginie. Najlepiej radzi sobie z drożdżakami z rodzaju Candida, które odpowiadają za większość grzybic pochwy i jamy ustnej, oraz z grzybami Malassezia wywołującymi łupież pstry.

Po połknięciu wchłania się bardzo dobrze i długo utrzymuje w organizmie. To dlatego część schematów opiera się na jednej kapsułce albo na dawce przyjmowanej raz w tygodniu, zamiast codziennych tabletek. Flukonazol jest lekiem wydawanym z przepisu lekarza, więc bez recepty go nie kupisz.

Flukonazol na co - lista wskazań

Charakterystyka Produktu Leczniczego wymienia zakażenia grzybicze wywołane przez drobnoustroje wrażliwe na lek. W praktyce ambulatoryjnej sprowadza się to do kilku sytuacji.

Schematy poglądowe, zgodne z ChPL. Dawkę u dzieci, osób z chorobami nerek oraz przy leczeniu innymi lekami koryguje lekarz.

Grzybica pochwy i sromu

To wskazanie, z którym pacjentki zgłaszają się najczęściej. Świąd, pieczenie, zaczerwienienie i gęsta, serowata wydzielina zwykle wskazują na drożdżycę wywołaną przez Candida albicans. W niepowikłanym epizodzie jedna kapsułka 150 mg wystarcza, a ulga pojawia się przeważnie w ciągu 1 do 3 dni. Jeśli infekcja wraca kilka razy w roku, lekarz układa dłuższy plan z dawką podtrzymującą, bo pojedyncza dawka takich nawrotów nie przerywa.

Kandydoza jamy ustnej, gardła i przełyku

Białe naloty na języku i błonie śluzowej, pieczenie, zaburzenia smaku, czasem ból przy przełykaniu. Sprzyjają temu antybiotykoterapia, wziewne sterydy stosowane bez płukania ust, cukrzyca, protezy zębowe i obniżona odporność. Tu flukonazol podaje się zwykle codziennie przez 1 do 2 tygodni, a nie w jednej dawce. Więcej opisujemy na stronie o grzybicy jamy ustnej.

Grzybica skóry i łupież pstry

Przy niewielkich ogniskach zwykle wystarczają preparaty miejscowe. Leczenie doustne rozważa się, gdy zmiany są rozległe, uporczywe lub nawracają mimo kremu. Flukonazol dobrze sprawdza się w łupieżu pstrym, czyli plamach o zmienionym zabarwieniu na tułowiu i ramionach, wywołanych przez drożdżaki Malassezia. Zajmujemy się tym szerzej na stronach o grzybicy skóry, grzybicy pachwin i grzybicy skóry głowy.

Grzybica paznokci

Zgrubiała, żółknąca i krucha płytka to zwykle onychomikoza. Flukonazol bywa tu stosowany w schemacie 150 mg raz w tygodniu, ale leczenie trwa tak długo, aż odrośnie zdrowy paznokieć, czyli często kilka miesięcy przy paznokciach rąk i jeszcze dłużej przy stopach. Ponieważ znaczną część grzybic paznokci wywołują dermatofity, lekarz często rozważa alternatywy, w tym itrakonazol. Szczegóły zebraliśmy na stronie o grzybicy paznokci.

Na co flukonazol nie pomoże

• Na infekcje bakteryjne. To nie jest antybiotyk, więc nie zadziała na anginę paciorkowcową, zapalenie pęcherza czy zakażoną ranę.
• Na infekcje wirusowe, w tym opryszczkę i przeziębienie.
• Na zmiany skórne, które tylko wyglądają jak grzybica. Łuszczyca, wyprysk kontaktowy i łojotokowe zapalenie skóry wymagają innego leczenia, dlatego rozpoznanie jest tu ważniejsze niż sam lek.
• Na część zakażeń grzybami opornymi na azole, na przykład niektóre szczepy Candida inne niż albicans. W takich sytuacjach lekarz dobiera lek na podstawie posiewu.

Kiedy lekarz nie zaleci flukonazolu

Przeciwwskazaniem jest uczulenie na flukonazol lub inne azole oraz jednoczesne stosowanie niektórych leków wpływających na rytm serca, w tym cyzaprydu i innych preparatów wydłużających odstęp QT. Szczególnej ostrożności wymagają choroby wątroby i nerek. W ciąży flukonazol stosuje się tylko wyjątkowo, a w czasie karmienia piersią po ocenie korzyści i ryzyka. Lek hamuje enzymy wątrobowe, przez co wchodzi w interakcje między innymi z niektórymi statynami, lekami przeciwzakrzepowymi, uspokajającymi i przeciwcukrzycowymi, dlatego w wywiadzie trzeba wymienić wszystkie przyjmowane preparaty, także te bez recepty. Najczęstsze działania niepożądane to ból głowy, nudności, ból brzucha, biegunka i wysypka; rzadko zdarzają się uszkodzenie wątroby oraz ciężkie reakcje skórne.

O tym, czy w konkretnym przypadku flukonazol jest właściwym wyborem, decyduje lekarz na podstawie objawów, chorób towarzyszących i przyjmowanych leków.

Najczęstsze pytania